stuk Helderse Courant over Leo Pinkhof

NHD 8 juni 2020

Blijdschap en droefenis in ’bevrijdingskrant’

 

 

 

 

 

Pinkhof werd vermoord in Sobibor. Schilderij (1935) hangt in kunstmuseum Kibboets Ein Charod, Israël.
De Heldersche Courant, Nieuwsblad voor Den Helder, Koegras, Texel, Wieringen en Anna Paulowna, was in de eerste maanden na de bevrijding een krantje van slechts een of twee op grauw papier gedrukte blaadjes van tabloidformaat.

Uit Beeld

In de serie Uit Beeld belicht de Helderse historicus Jan T. Bremer fenomenen en gebouwen uit Den Helder en omgeving die uit beeld, maar niet vergeten zijn.

De eerste nummers werden zelfs met de hand gedraaid en verschenen eenmaal per week. Na een week of drie werd het tweemaal per week en weer een paar weken later kwam de krant weer elke dag uit, al bleef het formaat klein.

Maar de krant met als hoofdredacteur Jaap Bijlsma, was er weer en men mocht weer schrijven wat men wilde. Het nieuws op de voorpagina had koppen als: ’De opbouw van ons nieuwe leger’, De gezondheidstoestand van de Koningin’, ’Zwarthandelaars veroordeeld’. Onder het stadsnieuws werd vermeld dat de treinen weer gingen rijden en dat er op de gemeentesecretarie formulieren verkrijgbaar waren voor het inwinnen van inlichtingen over personen die in Duitsland werkzaam waren.

Ook werd vermeld dat de plaatselijke gymnastiekvereniging O.K.K. weer met oefeningen ging beginnen. De operettevereniging ’Harmonie’ nam eveneens de ’repetities weder ter hand’. De Noorder Kunstkring had het wat moeilijker: „Een dezer dage werd een bijeenkomst gehouden van de overgebleven leden. Van de twintig leden van vóór de oorlog waren zeven aanwezig. Ook de Kunstkring heeft zijn offers gebracht, de dood van drie leden valt te betreuren. Onherstelbaar is het verlies van de voorzitter, den heer L. Pinkhof. Evenwel de kring is van zijn gedachte bezield en streeft ernaar in zijn geest door te werken.” Aldus de krant van dinsdag 14 augustus 1945. Men ging ervan uit dat iedere Nieuwedieper zonder meer begreep dat de alom gerespecteerde Joods tekenleraar Leonard Pinkhof (1898-1943) door de Nazi’s was omgebracht.

Niet te bevatten

En hij was niet de enige. Het overgrote deel van de Helderse Joodse gemeenschap was omgekomen in Auschwitz en Sobibor. Maar daar werd niet over geschreven. Pas veel later drong tot de mensen door wat er werkelijk gebeurd was. Het was gewoon niet te bevatten. En dat is het nog niet. Alleen Levy Grunwald (1885-1979), de Helderse textielhandelaar en journalist die zoveel voor Dorus Rijkers en zijn mannen betekende, liet wel weer van zich horen. Hij had, mede dankzij zijn bemoeienis met de Blauwe Zeeridders de oorlog overleefd. „Jaren vol zorg en verdriet. Aardedonker. Zwaar vergrendelde beestenwagens. Krijsende rauwe SS stemmen, zwaar gelaarsde poten die weerlozen lafhartig trappen, vuile concentratiekampen ….”.

Aldus Levy in de krant van 13 september 1945. Hoewel Levy Grunwald met Den Helder verbonden bleef en er menigmaal terugkwam, bleef hij wonen in Amsterdam.

Er waren heel wat Nieuwediepers die naar Den Helder wilden terugkeren, maar niet welkom waren vanwege het enorme gebrek aan woningen. En zo lezen we in de Helderse krant in de eerste weken na de bevrijding over de terugkeer van de winkeliers in diverse heropeningsadvertenties. Opvallend veel winkels met rookwaren: Labout, Biegstraten, Scheper, De Schakel (tevens Leesbibliotheek). Ook de slagers zijn ruim vertegenwoordigd: Groenou, Goes, Wit, Ingelse. Kledingzaak Herman Nijpels is ook weer present.

Jan T. Bremer

 

 

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.